5 tips voor meer interactie tijdens je online-les

Interactie tijdens je online les is erg belangrijk

Veel leraren worstelen met de onlinelessen via Zoom of Teams. Natuurlijk kan iedereen wel online een PowerPoint laten zien en er wat bij vertellen. Maar hoe weet je of je leerlingen nog aangehaakt zijn en of ze nog echt aan het leren zijn? Afhaken is immers heel simpel: camera en geluid uit en ondertussen andere dingen gaan doen. Om dat te voorkomen is interactie nodig. Hoe breng je deze interactie tot stand in een les via Zoom of Teams? In dit artikel presenteer ik vijf eenvoudige formatieve technieken die ik zelf in bijna elke online-les toepas.

Tip 1: Ik zorg aan het begin van de les dat iedere leerling zichtbaar is en (weer) aanhaakt bij het leerdoel en de succescriteria

Het activeren van het leerdoel en de succescriteria is in een online-les nog belangrijker dan in een gewone les. Ik start daarom pas met de les als iedereen er is en neem extra tijd om te kijken hoe elke leerling erbij zit. Dat betekent dat de camera’s van de leerlingen aan staan en dat ik elke leerling even kort welkom heet. Ik start dus vanuit het scherm waarop alle leerlingen zichtbaar zijn en niet vanuit een gedeeld scherm met daarop een PowerPoint of een online-lesmethode. Meestal vindt de feed-up verder plaats in de vorm van een kort gesprek over het leerdoel/de leerdoelen en de succescriteria. Bij dit gesprek staan alle microfoons aan, want…

Tip 2: Ik geef korte beurten met behulp van een random name picker

Zelf gebruik ik de wheel of names (wheelofnames.com). Dit is een gratis name picker waarin ik alle namen van de betreffende klas klaar heb staan. Het is echt heel eenvoudig om complete klassen in te voeren met behulp van de leerlingenlijst. Met een Google account kun je ze vervolgens ook nog opslaan, zodat je er altijd bij kunt. Ik gebruik deze tool omdat alle leerlingen op deze manier aangehaakt moeten zijn. Iedereen kan immers de beurt krijgen. Leerlingen vinden dat in dit gedeelte van de les niet bedreigend, want ik stel eenvoudige open vragen over het leerdoel en de succescriteria.

Tip 3: Ik behandel nieuwe stof door middel van vragen die iedereen moet beantwoorden

Na de feed-up is het tijd om nieuwe stof te behandelen of om samen een tekst te lezen of te beluisteren. Ook hier geen lange monologen van mijn kant, want ik laat leerlingen steeds zelf antwoorden geven op de vragen die ik ter plekke verzin. Op deze manier blijft iedereen ook tijdens dit deel van de les goed aangehaakt. Om te zorgen dat elke leerling een antwoord geeft dat ik ook nog kan zien gebruik ik de website https://whiteboard.fi/. Ik maak binnen een tel een online klaslokaal aan, zonder dat ik daarvoor een account nodig heb. Leerlingen krijgen een unieke code voor dit klaslokaal. Zodra iedereen ingelogd is zie ik het scherm van iedere leerling. Mijn vragenvuur kan starten. Als ik bijvoorbeeld nieuwe grammatica uitleg, presenteer ik de nieuwe vorm(en) en ik vraag ze meteen daarna terug. De leerlingen geven antwoord via hun mini-whiteboards. Eerst zijn mijn vragen nog simpel van het type ‘Wat is ook alweer de wij-vorm van de imparfait van être’, maar al heel snel worden de opdrachten wat uitdagender door bijvoorbeeld een hele zin te vragen. Ik zorg wel dat elke leerling de tijd krijgt om antwoord te geven. Lege bordjes zijn niet toegestaan, want iedereen moet meedoen. Het leuke is dat ik al kijkend meteen zie of de leerlingen nog fouten maken. Soms zijn de snelle leerlingen ook wat slordig. Ik laat ze hun antwoord dan meteen verbeteren. Ik sluit elke vraag af met het correcte antwoord (van een leerling), dat ik presenteer door mijn scherm te delen. De andere leerlingen verbeteren hun antwoord als het fout was. Ik kan ondertussen nog steeds gewoon meekijken hoe ze dit doen.

Tip 4: Ik laat leerlingen samenwerken in break-out rooms

Bij Zoom is er de optie om leerlingen in kleine kamertjes te zetten. Je kunt deze optie aanzetten door in te loggen bij de website van Zoom en deze optie aan te vinken bij settings. In Teams kun je ook break-out rooms maken door vooraf kleine submeetings te maken. Dit is iets ingewikkelder, maar het werkt hetzelfde. In de break-out rooms gaan de leerlingen samen aan een opdracht werken. Ik laat ze altijd random toewijzen, maar als je dat wilt kun je ook zelf een indeling maken. Dat kost alleen iets meer tijd. Meestal zet ik ze in twee- of in drietallen, dan is er minder kans dat een leerling niet meedoet. In de break-out rooms werken de leerlingen samen aan een leestekst of een spreekopdracht. De break-out rooms werken fantastisch bij wat langere opdrachten (vanaf ongeveer tien minuten). Terwijl de leerlingen aan het werk zijn, kan ik ook meekijken in een break-out room (een per keer). Ik doe dit vooral als ik twijfel of leerlingen echt serieus aan het werk zijn. Meestal valt het mee en werken ze hard, want…

Tip 5: Ik laat de leerlingen aan het eind van de les altijd vertellen of presenteren wat ze geleerd hebben

Althans dat vertel ik ze. Soms lukt het en soms niet. Een Zoomsessie duurt 40 minuten, dus dat is best kort. Als ik ze vertel dat ze hun werk moeten laten zien, houdt dat ze scherp en zorgt het dat ze serieuzer oefenen dan wanneer ik dit niet zou zeggen. Soms lukt het ook inderdaad om bijvoorbeeld een mondelinge opdracht die in een van de break-out rooms is voorbereid te laten presenteren en daar feedback op te geven, andere keren kom ik in tijdnood. Dan stel ik een korte vraag zoals: ‘Hoe zei je ook alweer in het Frans …. ?’ Of: ‘Wat was ook alweer de nous-vorm van …?’ Hoe weinig tijd ik ook over heb, ik sluit de les altijd plenair af, met alle leerlingen weer zichtbaar in beeld. Op die manier voorkom ik dat leerlingen er alleen aan het begin actief bij zijn.

Conclusie

Natuurlijk is de interactie in een echte les altijd sterker dan in een online-les. Toch hoop ik dat het je met behulp van deze tips lukt om meer interactie met en tussen je leerlingen tot stand te brengen. Als ik echt een wat langere presentatie heb, zet ik die trouwens ook vaak op YouTube (mijn kanaal heet Frans met Bro). Dan is er geen interactie mogelijk, maar die kan ik weer tot stand brengen door het YouTube-filmpje als huiswerk te laten bekijken en dan in de online-les meteen via https://whiteboard.fi/ allerlei vragen te stellen over de stof uit het filmpje, of leerlingen in break out rooms elkaar te laten overhoren.