Kan iedereen alles leren?

Soms stellen deelnemers aan trainingen van die vragen die mij aan het denken zetten. Zo ook twee weken geleden. Ik gaf een webinar over formatief evalueren. We hadden het over het belang van een op groei gerichte mindset bij formatief evalueren. En toen kwam dus die vraag: Kan iedereen alles leren? Hieronder mijn voorlopige conclusies.

Volgens de psychologe Carol Dweck zijn er twee mindsets: een op groei gerichte mindset en een statische mindset. Bij de eerste geloof je dat groei en ontwikkeling altijd mogelijk zijn, mits je maar doorzet en genoeg tijd hebt. Bij de tweede geloof je dat je het moet doen met wat er is. Ben je heel intelligent dan is dat super. Ben je niet zo slim, pech gehad! De meeste mensen hebben beide mindsets. Bijna iedereen heeft immers wel terreinen waarop hij groeimogelijkheden ziet en die ook pakt. Terwijl ook bijna iedereen wel een onderwerp aan kan wijzen waarop hij geen ontwikkeling ziet.

Bij mij is coaching echt zo’n onderdeel waarop ik maar blijf groeien en ontwikkelen. Hoewel ik al allerlei cursussen en trainingen heb gedaan, blijf ik altijd op zoek naar nieuwe mogelijkheden om mijn kennis en vaardigheden te verdiepen. En het werkt, want ik merk dat ik steeds meer technieken tot mijn beschikking heb en deze ook inzet. Verder zie ik het ook aan de impact die ik heb op de mensen die ik coach. Waar ik vroeger veel meer moest zoeken naar de juiste vragen en interventies, poppen die nu vaak vanzelf op. Ik vind het prettig mij te blijven ontwikkelen op dit gebied. Daar waar het moeilijk wordt, bijt ik gewoon door, want ik zie volop groeimogelijkheden. Heerlijk zo’n op groei gerichte mindset: ik kan mij blijven ontwikkelen op een terrein dat ik leuk vind.

Financiën is typisch zo’n onderdeel waarop ik een statische mindset heb. Ik besteed dit zoveel mogelijk uit. Verder maak ik mijzelf en anderen wijs dat ik niet goed ben met cijfers en dat ik rekenvaardigheid mis. Nu heb ik het geluk dat mijn vrouw wel goed is met getallen en zich graag verdiept in belastingzaken. Wat mij betreft mag het mijn hele leven zo doorgaan dat ik slecht ben ik financiën. Prima, zo’n statische mindset: scheelt mij een hoop werk en nog stress ook.

Nu even terug naar de vraag boven dit artikeltje en naar de context van het onderwijs. In het onderwijs hebben we vaak te maken met leerlingen die van alles moeten leren omdat dat nu eenmaal bij het verplichte curriculum hoort. Als je mij dan de vraag zou stellen of iedereen alles kan leren, moet ik toegeven dat dat nu niet gebeurt. Elk jaar worden er immers onvoldoendes gehaald, blijven er leerlingen zitten en is er sprake van schooluitval. Ik zou de vraag daarom willen herformuleren: kan je alles leren als je een groeimindset hebt? Als je de vraag zo stelt, neig ik ernaar om hem met ja te beantwoorden. Daar moet ik wel de volgende aanvullingen bij maken: je moet dan wel genoeg tijd hebben en liefst gesteund worden door mensen die ook geloven dat je het kan leren. Dan is er heel veel mogelijk.